وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَل لَكُمْ أَنْهَاراً » « 1 » از پروردگارتان آمرزش بخواهيد كه او آمرزنده است . تا از آسمان برايتان پىدرپى باران فرستد و شما را به اموال و فرزندان كمك كند و برايتان بستان‌ها و نهرها بيافريند . علامهء طباطبايى در اين باره مىنويسد : « توبه و استغفار در رفع مصائب و گرفتارىها و گشودنِ درِ نعمت‌هاى آسمانى و زمينى نقش مهمّى دارد ؛ ميان صلاح و فساد جامعه و ميان اوضاع جهان هستى ارتباط تنگاتنگى برقرار است . اگر جوامع بشرى ، خود را اصلاح كنند به زندگى پاكيزه و گوارايى مىرسند . » « 2 » چنان كه در قرآن كريم آمده است : « وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّماءِ وَالْأَرْضِ » « 3 » و اگر اهل شهرها و آبادىها ، ايمان مىآوردند و تقوا پيشه مىكردند ، بركات آسمان و زمين را بر آنها مىگشوديم . حضرت على عليه السلام در اين باره فرمود : « اكْثِرِ الاسْتِغْفارَ تَجْلِبِ الرِّزْقَ » « 4 » زياد استغفار كن تا روزى را به سود خود جلب كنى . و نيز فرمود : « وَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ سُبْحانَهُ الاسْتِغْفارَ سَبَباً لِدُرُورِ الرِّزْقِ وَ رَحْمَةِ الْخَلْقِ » « 5 » خداوند سبحان ، استغفار را سبب افزايش روزى و رحمت خلق قرار داده است . از اين آيات و روايات ، به روشنى درمىيابيم كه ميان تقوا و عمران و آبادى پيوند ناگسستنى وجود دارد و ايمان از شرايط معنوى عمران زمين است . البته همانطور

--> ( 1 ) . نوح ( 71 ) ، آيات 10 - 12 . ( 2 ) . ترجمهء الميزان ، ج 20 ، ص 46 . ( 3 ) . اعراف ( 7 ) ، آيهء 96 . ( 4 ) . نورالثقلين ، ج 5 ، ص 424 . ( 5 ) . نهج البلاغه ، صبحى صالح ، خطبهء 143 .